Hotline - Zalo
0589533456Công ty TNHH Rezkin Việt Nam
Hotline - Zalo
0589533456Bong gân và trật khớp đều gây đau, sưng và hạn chế vận động nên nhiều người dễ nhầm lẫn giữa hai loại chấn thương này, dẫn đến việc xử lý không đúng cách. Vậy bong gân và trật khớp khác nhau như thế nào? Bong gân với trật khớp cái nào nặng hơn và cần xử lý ra sao để hạn chế biến chứng? Bài viết dưới đây của Haruco sẽ giúp bạn phân biệt hai tình trạng này cũng như đưa ra hướng xử lý phù hợp trong từng trường hợp.
Bong gân với trật khớp cái nào nặng hơn? Phân biệt để xử lý đúng
Bong gân và trật khớp có bản chất hoàn toàn khác nhau. Nhiều người thường chỉ dựa vào cảm giác đau hoặc sưng để đánh giá tình trạng của mình, tuy nhiên điều này rất dễ dẫn đến nhầm lẫn. Hiểu rõ đặc điểm của từng loại chấn thương sẽ giúp người bệnh có hướng xử lý phù hợp và hạn chế các biến chứng không mong muốn.
Bong gân là tình trạng dây chằng (bộ phận có chức năng nối các đầu xương với nhau và giữ cho khớp ổn định) bị kéo giãn quá mức hoặc rách do tác động của lực mạnh. Đây là chấn thương rất thường gặp khi vận động sai tư thế, chơi thể thao hoặc bị té ngã.
Bong gân có thể xảy ra ở nhiều vị trí trên cơ thể, phổ biến nhất là:
– Cổ chân.
– Khớp gối.
– Cổ tay.
– Ngón tay.
– Ngón chân.
Tùy theo mức độ tổn thương của dây chằng, bong gân được chia thành ba cấp độ:
– Độ 1: Dây chằng chỉ bị giãn nhẹ, khớp vẫn ổn định, người bệnh có thể đi lại hoặc cử động nhưng cảm thấy đau.
– Độ 2: Dây chằng bị rách một phần, xuất hiện sưng đau rõ rệt, khả năng vận động bị hạn chế.
– Độ 3: Dây chằng bị đứt hoàn toàn, khớp mất vững, đau nhiều và thường cần được điều trị chuyên sâu, thậm chí phải phẫu thuật trong một số trường hợp.
Dấu hiệu nhận biết bong gân
– Người bị bong gân thường gặp các triệu chứng như:
– Người bệnh có thể cảm thấy đau tức thì tại vị trí bị tác động.
– Sưng tại vùng khớp.
– Xuất hiện vết bầm tím sau vài giờ hoặc vài ngày.
– Khó cử động khớp nhưng vẫn có thể vận động nếu mức độ nhẹ.
– Đau tăng khi đi lại hoặc xoay khớp.
Ở những trường hợp bong gân nặng, người bệnh có thể nghe thấy tiếng “rắc” tại thời điểm chấn thương và cảm thấy khớp trở nên lỏng lẻo hơn bình thường.
Bong gân là tình trạng dây chằng bị kéo giãn quá mức hoặc rách do tác động của lực mạnh
Khác với bong gân, trật khớp xảy ra khi các đầu xương cấu tạo nên khớp bị lệch hoàn toàn hoặc một phần khỏi vị trí giải phẫu bình thường. Đây là chấn thương nghiêm trọng hơn vì không chỉ ảnh hưởng đến dây chằng mà còn có thể làm tổn thương bao khớp, gân, mạch máu và dây thần kinh xung quanh.
Trật khớp thường xảy ra do:
– Tai nạn giao thông.
– Té ngã từ trên cao.
– Tác động mạnh lên khớp khi tham gia các hoạt động thể thao.
– Khớp chịu tác động mạnh do va đập trực tiếp.
Các vị trí dễ bị trật khớp gồm:
– Khớp vai.
– Khớp khuỷu tay.
– Khớp gối.
– Khớp cổ chân.
– Khớp ngón tay.
– Khớp háng.
Dấu hiệu nhận biết trật khớp
– Người bị trật khớp thường có các biểu hiện:
– Đau dữ dội ngay lập tức.
– Khớp bị biến dạng hoặc lệch rõ ràng.
– Khớp mất khả năng vận động bình thường do tổn thương.
– Vùng khớp bị phù nề rõ rệt chỉ sau một thời gian ngắn.
– Có thể tê bì hoặc mất cảm giác nếu dây thần kinh bị chèn ép.
– Một số trường hợp còn xuất hiện co cứng cơ quanh khớp.
Nếu không được điều trị kịp thời, trật khớp có thể dẫn đến tổn thương lâu dài, làm giảm chức năng vận động hoặc tăng nguy cơ tái trật khớp.
Trật khớp xảy ra khi các đầu xương cấu tạo nên khớp bị lệch hoàn toàn hoặc một phần khỏi vị trí giải phẫu bình thường
Để tránh nhầm lẫn, người bệnh có thể dựa vào những đặc điểm dưới đây để phân biệt bong gân và trật khớp.
| Tiêu chí | Bong gân | Trật khớp |
| Tổn thương chính | Dây chằng bị giãn hoặc rách | Đầu xương không còn nằm đúng vị trí vốn có trong khớp. |
| Nguyên nhân | Vặn xoắn khớp, té ngã nhẹ, chơi thể thao | Va đập mạnh, tai nạn, ngã từ trên cao |
| Mức độ đau | Từ nhẹ đến nặng | Thường đau dữ dội |
| Biến dạng khớp | Hiếm gặp | Thường thấy rõ |
| Khả năng vận động | Vẫn có thể cử động nếu nhẹ | Hầu như không thể vận động |
| Sưng nề | Xuất hiện từ từ | Thường sưng rất nhanh |
| Điều trị | Hạn chế vận động, áp dụng chườm lạnh và thực hiện các bài tập phục hồi theo hướng dẫn. | Cần được bác sĩ nắn chỉnh và điều trị |
>> Đọc thêm: Cách nhận biết bong gân và gãy xương khác nhau như thế nào?
Sau khi hiểu rõ sự khác biệt giữa bong gân và trật khớp, nhiều người vẫn băn khoăn liệu hai loại chấn thương này thì tình trạng nào nghiêm trọng hơn. Trên thực tế, không thể đánh giá chỉ dựa trên cảm giác đau mà cần xem xét mức độ tổn thương của khớp, dây chằng, mô mềm và khả năng ảnh hưởng đến chức năng vận động.
Trong đa số trường hợp, trật khớp được xem là chấn thương nặng hơn bong gân. Nguyên nhân là bởi khi khớp bị trật, đầu xương đã lệch khỏi vị trí bình thường, đồng thời có thể gây tổn thương đến nhiều cấu trúc xung quanh như:
– Dây chằng.
– Bao khớp.
– Gân.
– Mạch máu.
– Dây thần kinh.
Nếu không được xử lý kịp thời, trật khớp có thể dẫn đến giảm chức năng vận động, cứng khớp, đau mạn tính hoặc tăng nguy cơ tái trật khớp trong tương lai.
Trong khi đó, phần lớn các trường hợp bong gân nhẹ chỉ ảnh hưởng đến dây chằng và có thể hồi phục sau vài tuần nếu được nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách.
Mặc dù trật khớp thường nghiêm trọng hơn, nhưng điều đó không có nghĩa mọi trường hợp bong gân đều nhẹ.
Đối với bong gân độ III, dây chằng có thể bị đứt hoàn toàn, khiến khớp mất vững và giảm khả năng chịu lực. Nếu người bệnh tiếp tục vận động hoặc điều trị không đúng, nguy cơ mất ổn định khớp, đau kéo dài và tái phát sẽ tăng lên đáng kể.
Mặc dù trật khớp thường nghiêm trọng hơn, nhưng điều đó không có nghĩa mọi trường hợp bong gân đều nhẹ
Việc sơ cứu đúng ngay sau khi bị chấn thương đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình phục hồi. Ngược lại, xử lý sai cách có thể khiến tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn và kéo dài thời gian điều trị.
Đối với bong gân nhẹ đến trung bình, nguyên tắc RICE thường được khuyến nghị trong 24–48 giờ đầu:
Nghỉ ngơi (Rest)
Hạn chế vận động vùng khớp bị tổn thương để tránh làm dây chằng bị kéo giãn hoặc rách thêm.
Chườm lạnh (Ice)
Chườm túi đá khoảng 15–20 phút mỗi lần, lặp lại nhiều lần trong ngày để giảm đau và giảm sưng. Tránh để đá tiếp xúc trực tiếp với bề mặt da vì có thể gây kích ứng hoặc bỏng lạnh.
Để việc chườm lạnh trở nên thuận tiện và hiệu quả hơn, bạn có thể sử dụng đai cổ chân gel chườm nóng lạnh Haruco. Sản phẩm được thiết kế ôm sát nhiều vị trí như đầu gối, cổ chân, khuỷu tay hay cổ tay, giúp cố định túi gel mà không cần dùng tay giữ trong suốt quá trình chườm. Ngoài khả năng chườm lạnh hỗ trợ giảm đau và giảm sưng sau chấn thương, đai gel Haruco còn có thể chườm nóng trong giai đoạn phục hồi.
Băng ép (Compression)
Sử dụng băng thun hoặc đai hỗ trợ phù hợp để cố định khớp, giúp hạn chế sưng và tăng độ ổn định trong giai đoạn đầu.
Kê cao chi (Elevation)
Đặt vùng bị chấn thương cao hơn tim khi nghỉ ngơi nhằm hỗ trợ giảm phù nề.
Bên cạnh các bước sơ cứu trên, người bệnh cũng nên ghi nhớ một số lưu ý sau:
– Không chườm nóng lên vùng tổn thương ngay sau khi vừa bị chấn thương.
– Trong 48 giờ đầu sau chấn thương, không nên xoa bóp hoặc tác động lực mạnh.
– Không cố gắng vận động nếu khớp còn đau nhiều.
Để việc chườm lạnh trở nên thuận tiện và hiệu quả hơn, bạn có thể sử dụng đai gel chườm nóng lạnh Haruco
>> Đọc thêm: Bong gân bôi rượu thuốc được không? Cẩn thận sai lầm
Khác với bong gân, trật khớp cần được xử lý cẩn thận hơn để tránh gây thêm tổn thương.
Khi nghi ngờ bị trật khớp, người bệnh nên:
– Giữ nguyên tư thế của khớp.
– Hạn chế vận động tại khu vực bị tổn thương để tránh làm chấn thương nặng hơn.
– Áp dụng chườm lạnh lên vùng tổn thương giúp làm dịu cơn đau và hạn chế tình trạng sưng.
Đặc biệt, không nên tự ý nắn khớp nếu không có chuyên môn. Việc cố gắng đưa khớp về vị trí cũ có thể làm tổn thương mạch máu, dây thần kinh hoặc gây gãy xương.
Bạn nên đi khám càng sớm càng tốt nếu gặp một trong các dấu hiệu sau:
– Đau vẫn tiếp diễn ngay cả khi đã nghỉ ngơi trong một khoảng thời gian.
– Khớp biến dạng hoặc lệch rõ rệt.
– Khớp gần như mất khả năng vận động, người bệnh không thể đứng vững.
– Tình trạng sưng nề xuất hiện nhanh và có xu hướng lan rộng.
– Có cảm giác tê, giảm hoặc mất cảm nhận tại vùng bị tổn thương.
– Có nghi ngờ gãy xương đi kèm.
– Tình trạng đau không thuyên giảm dù đã nghỉ ngơi trong nhiều ngày.
Khi trang bị kiến thức về bong gân và trật khớp sẽ giúp bạn bình tĩnh xử lý đúng cách, giảm nguy cơ biến chứng và sớm trở lại các hoạt động thường ngày. Hãy theo dõi Haruco để khám phá thêm nhiều thông tin hữu ích về chăm sóc sức khỏe xương khớp, cách phòng ngừa chấn thương và những giải pháp hỗ trợ vận động an toàn cho cả gia đình.
Haruco – Hơn 10 năm nâng đỡ cột sống, nâng tầm cuộc sống
– Website: https://haruco.com.vn/
– Fanpage: https://www.facebook.com/haruco.store
– Hotline: 0589533456
– Email: hotro.haruco@gmail.com
– Địa chỉ: Tòa SHG, 8 Quang Trung, Hà Đông, Hà Nội
