Hotline - Zalo
0589533456Công ty TNHH Rezkin Việt Nam
Hotline - Zalo
0589533456Thức dậy sau một đêm ngủ ít, bạn có thể cảm thấy đầu óc nặng nề, cơ thể uể oải và đôi khi chóng mặt, lâng lâng khi đứng dậy hoặc di chuyển. Vậy thiếu ngủ có gây chóng mặt không hay cảm giác này đang cảnh báo một vấn đề sức khỏe khác? Cùng Haruco tìm hiểu nguyên nhân, cách xử lý khi bị chóng mặt và những dấu hiệu bạn không nên chủ quan trong bài viết dưới đây.
Thiếu ngủ có gây chóng mặt không? Vì sao và cách khắc phục
Thiếu ngủ có thể liên quan đến cảm giác chóng mặt, choáng váng hoặc mất thăng bằng, đặc biệt khi bạn thường xuyên ngủ quá ít và cơ thể chưa được nghỉ ngơi đầy đủ. Một nghiên cứu trên hơn 12.000 người trưởng thành tại Hàn Quốc ghi nhận mối liên hệ giữa thời lượng ngủ rất ngắn và tình trạng chóng mặt, mặc dù mối liên hệ này không giống nhau ở tất cả các nhóm và nghiên cứu không chứng minh thiếu ngủ là nguyên nhân trực tiếp.
Khi thiếu ngủ, bạn thường dễ mệt mỏi, buồn ngủ và giảm tỉnh táo. Những thay đổi này có thể khiến cảm giác choáng váng hoặc mất thăng bằng trở nên rõ rệt hơn. Tuy nhiên, không nên mặc định mọi trường hợp chóng mặt đều do thiếu ngủ. Mất nước, hạ đường huyết, huyết áp thay đổi, căng thẳng, các vấn đề về tai trong hoặc một số bệnh lý khác cũng có thể gây chóng mặt.
Thiếu ngủ không phải lúc nào cũng trực tiếp gây chóng mặt, nhưng tình trạng này có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thần kinh, khả năng giữ thăng bằng và trạng thái tỉnh táo. Khi ngủ không đủ, bạn có thể cảm thấy đầu óc nặng nề, uể oải, chao đảo hoặc lâng lâng, đặc biệt khi phải đứng lâu hay di chuyển sau một đêm ngủ ít.
Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với khả năng xử lý thông tin và điều phối hoạt động của não. Khi thiếu ngủ, sự tỉnh táo, khả năng tập trung và phản ứng vận động có thể bị ảnh hưởng. Những thay đổi này có thể khiến bạn cảm thấy đầu óc kém minh mẫn, phản ứng chậm hoặc khó giữ cơ thể ổn định khi di chuyển.
Cảm giác chóng mặt sau khi thức khuya có thể liên quan đến tình trạng mệt mỏi và suy giảm khả năng phối hợp của hệ thần kinh, thay vì đơn thuần là do “máu lên não kém”.
Khi thiếu ngủ, sự tỉnh táo, khả năng tập trung và phản ứng vận động có thể bị ảnh hưởng
Khả năng giữ thăng bằng của cơ thể phụ thuộc vào sự phối hợp giữa hệ tiền đình ở tai trong, thị giác, cảm giác từ cơ khớp và hệ thần kinh trung ương. Nghiên cứu tổng quan cho thấy thiếu ngủ có thể ảnh hưởng đến một số cơ chế kiểm soát tư thế, bao gồm xử lý thông tin thị giác, phản xạ tiền đình mắt và khả năng điều chỉnh tư thế.
Sau khi ngủ không đủ, bạn có thể cảm thấy chao đảo, mất thăng bằng hoặc lâng lâng. Tuy nhiên, không nên đồng nhất thiếu ngủ với rối loạn tiền đình, bởi chóng mặt do bệnh lý tiền đình còn có nhiều nguyên nhân và cần được đánh giá riêng.
Thức khuya và thiếu ngủ có thể làm thay đổi cách cơ thể đáp ứng với stress. Một số nghiên cứu ghi nhận mối liên hệ giữa thiếu ngủ và hoạt động của trục HPA, hệ thống liên quan đến phản ứng stress và cortisol. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu về cortisol sau thiếu ngủ không hoàn toàn thống nhất, vì vậy không nên khẳng định rằng cứ thiếu ngủ là cortisol đều tăng.
Khi thiếu ngủ đi kèm căng thẳng, mệt mỏi hoặc đau đầu, cảm giác choáng váng và khó chịu có thể trở nên rõ rệt hơn.
Không ít trường hợp chóng mặt sau một đêm thức khuya còn liên quan đến những yếu tố đi kèm như uống ít nước, bỏ bữa, ăn uống thất thường hoặc sử dụng quá nhiều caffeine. Những yếu tố này có thể khiến cơ thể mệt mỏi và góp phần gây cảm giác choáng váng.
Nếu chóng mặt xuất hiện sau thời gian thiếu ngủ, bạn không nên chỉ tập trung vào thời lượng ngủ mà cũng cần xem lại việc ăn uống, bổ sung nước và lịch sinh hoạt trong ngày. Đặc biệt, nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn dù đã ngủ đủ, cần xem xét những nguyên nhân khác thay vì mặc định là do thiếu ngủ.
>> Đọc thêm: Thiếu ngủ gây béo phì không? Mối liên hệ bạn cần biết
Cảm giác chóng mặt khi thiếu ngủ không nhất thiết xuất hiện vào một thời điểm cố định. Triệu chứng có thể rõ hơn khi cơ thể đang mệt mỏi, thiếu tỉnh táo hoặc phải thay đổi tư thế đột ngột. Một số người cảm thấy choáng váng ngay sau khi thức dậy, trong khi người khác lại bắt đầu chóng mặt vào ban ngày sau nhiều giờ làm việc, học tập. Dưới đây là những thời điểm thường dễ nhận thấy triệu chứng này hơn.
– Ngay sau khi thức dậy: Cơ thể chưa tỉnh táo hoàn toàn sau một đêm ngủ ít, dễ xuất hiện cảm giác lâng lâng, nặng đầu hoặc choáng váng.
– Khi đứng lên hoặc đổi tư thế đột ngột: Đang nằm, ngồi rồi đứng dậy quá nhanh có thể khiến bạn choáng trong thời gian ngắn, đặc biệt khi cơ thể đang mệt hoặc thiếu nước.
– Sau nhiều giờ học tập, làm việc: Tình trạng buồn ngủ, mệt mỏi và giảm tập trung có thể tích tụ, khiến cảm giác chao đảo hoặc chóng mặt rõ hơn.
– Khi đói hoặc ăn uống thất thường: Bỏ bữa, ăn muộn hoặc uống nhiều caffeine để chống buồn ngủ có thể khiến cơ thể khó chịu và làm cảm giác choáng váng dễ xuất hiện hơn.
– Sau nhiều ngày liên tục thiếu ngủ: Thiếu ngủ kéo dài có thể khiến mệt mỏi và buồn ngủ tích tụ, từ đó làm các cảm giác như lâng lâng, mất thăng bằng hoặc chóng mặt dễ nhận thấy hơn.
Cơ thể chưa tỉnh táo hoàn toàn sau một đêm ngủ ít, dễ xuất hiện cảm giác lâng lâng, nặng đầu hoặc choáng váng
Thiếu ngủ đôi khi không phải yếu tố duy nhất khiến bạn cảm thấy chóng mặt. Thức khuya, ngủ không đủ thường đi kèm với nhiều thay đổi trong sinh hoạt, từ đó có thể làm cảm giác choáng váng hoặc lâng lâng rõ hơn.
– Mất nước: Thức khuya, uống ít nước hoặc sử dụng nhiều caffeine có thể khiến cơ thể thiếu nước, từ đó dễ xuất hiện cảm giác mệt mỏi, choáng váng.
– Bỏ bữa hoặc ăn uống thất thường: Ngủ muộn có thể khiến bạn bỏ bữa sáng, ăn không đúng giờ hoặc nạp quá ít năng lượng. Hạ đường huyết có thể gây chóng mặt, đặc biệt ở một số người đang sử dụng thuốc điều trị tiểu đường.
– Uống nhiều cà phê hoặc đồ uống chứa caffeine: Caffeine có thể giúp tỉnh táo tạm thời nhưng sử dụng quá nhiều, nhất là khi đang thiếu ngủ, có thể gây bồn chồn, tim đập nhanh hoặc khó chịu ở một số người.
– Căng thẳng kéo dài: Áp lực công việc, học tập cùng tình trạng ngủ không đủ có thể khiến cơ thể mệt mỏi và làm cảm giác đau đầu, choáng váng dễ nhận thấy hơn.
– Thay đổi huyết áp: Khi cơ thể mệt mỏi hoặc đứng lên quá nhanh, một số người có thể gặp tình trạng huyết áp giảm theo tư thế, gây choáng hoặc mất thăng bằng trong thời gian ngắn.
– Ít vận động và ngồi lâu: Thiếu ngủ thường khiến bạn uể oải, ít muốn vận động và ngồi một chỗ trong thời gian dài. Điều này có thể làm cảm giác mệt mỏi, nặng đầu hoặc khó chịu rõ hơn.
– Sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài: Thức khuya để sử dụng điện thoại, máy tính có thể khiến mắt mỏi, khó tập trung và làm tình trạng mệt mỏi sau thiếu ngủ trở nên rõ rệt hơn.
>> Đọc thêm: Mệt mỏi vì thiếu ngủ phải làm sao? Cách lấy lại năng lượng
Nếu cảm giác chóng mặt xuất hiện sau những ngày ngủ không đủ, bạn có thể bắt đầu bằng việc điều chỉnh lại giấc ngủ và một số thói quen sinh hoạt hằng ngày:
Người trưởng thành thường nên ngủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm. Bạn nên cố gắng duy trì giờ đi ngủ và thức dậy ổn định, kể cả vào cuối tuần. Khi cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ, tình trạng mệt mỏi, buồn ngủ và cảm giác lâng lâng sau những ngày thức khuya có thể được cải thiện.
Mất nước có thể gây cảm giác mệt mỏi, choáng váng hoặc đau đầu và dễ xuất hiện hơn khi bạn ngủ không đủ, uống ít nước hoặc sử dụng nhiều caffeine. Vì vậy, hãy bổ sung nước đều đặn trong ngày và chú ý uống đủ khi thời tiết nóng hoặc vận động ra nhiều mồ hôi. Việc bổ sung điện giải chỉ cần thiết trong một số trường hợp cơ thể mất nhiều nước và điện giải, không nhất thiết phải sử dụng thường xuyên.
Hãy bổ sung nước đều đặn trong ngày và chú ý uống đủ khi thời tiết nóng hoặc vận động ra nhiều mồ hôi
Sau khi thức dậy, bạn không nên bật dậy ngay khỏi giường nếu đang cảm thấy choáng. Hãy chuyển từ tư thế nằm sang ngồi, nghỉ một lúc rồi mới từ từ đứng lên. Cách này giúp hạn chế tình trạng choáng váng khi thay đổi tư thế, đặc biệt ở những người dễ bị hạ huyết áp tư thế.
Cà phê, trà đặc và một số đồ uống chứa caffeine có thể làm bạn khó ngủ nếu sử dụng quá muộn, khiến tình trạng thiếu ngủ tiếp tục kéo dài. Bên cạnh đó, nên hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính hoặc các thiết bị điện tử ngay trước giờ đi ngủ. Thay vào đó, bạn có thể dành thời gian thư giãn, đọc sách hoặc thực hiện một hoạt động nhẹ nhàng để chuẩn bị cho giấc ngủ.
Nếu chóng mặt kéo dài, thường xuyên tái diễn dù đã ngủ đủ hoặc đi kèm các dấu hiệu như ngất, đau đầu dữ dội, nói khó, nhìn đôi, yếu hoặc tê tay chân, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì chỉ cho rằng triệu chứng xuất phát từ thiếu ngủ.
Hy vọng những chia sẻ từ Haruco đã giúp bạn hiểu rõ hơn về thiếu ngủ có gây chóng mặt không và cách khắc phục phù hợp.
Haruco – Hơn 10 năm nâng đỡ cột sống, nâng tầm cuộc sống
– Website: https://haruco.com.vn/
– Fanpage: https://www.facebook.com/haruco.store
– Hotline: 0589533456
– Email: hotro.haruco@gmail.com
– Địa chỉ: Tòa SHG, 8 Quang Trung, Hà Đông, Hà Nội
