Chườm nóng là gì? Tác dụng và khi nào nên chườm nóng?

Sử dụng nhiệt độ là một trong những phương pháp vật lý trị liệu đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao. Áp dụng nhiệt đúng sẽ giúp giãn nở mạch máu, tăng cường lưu thông máu, làm dịu nhanh chóng các cơn co thắt cơ bắp. Chườm nóng có thật sự tốt với các trường hợp? Cùng Haruco đi tìm hiểu xem chườm nóng là gì và nó mang đến tác dụng gì? 

Chườm nóng là gì? Tác dụng và khi nào nên chườm nóng?

1. Chườm nóng là gì?

Chườm nóng là gì? Là một phương pháp sử dụng nhiệt nóng từ 40 – 50 độ C, tác động trực tiếp lên vùng da tại vị trí đau nhức. Được gọi là phương pháp nhiệt trị liệu, giúp thay đổi trạng thái của các mô cơ và mạch máu, hỗ trợ giảm đau nhức và thúc đẩy quá trình phục hồi của cơ thể.

Chườm nóng được chia thành 2 dạng chính như:

– Chườm nóng khô: Thường được sử dụng các thiết bị như túi chườm điện, chai nước nóng, lò sưởi, đá nóng. Có tác dụng giữ nhiệt lâu và dễ thực hiện tại nhà.

– Chườm nóng ướt: Sử dụng khăn ấm, tắm nước nóng hoặc ngâm mình trong bồn nước ấm. Nhiệt ẩm sẽ có khả năng thẩm thấu sâu hơn vào các sợi cơ với nhiệt khô, giúp hiệu quả giãn cơ diễn ra nhanh chóng. 

Chườm nóng hoạt động dựa trên cơ chế nhiệt liệu

2. Cơ chế hoạt động của chườm nóng

Khi đã tìm hiểu chườm nóng là gì, cần phân tích cơ chế phản ứng khi tiếp xúc với nguồn nhiệt. Chườm nóng hoạt động dựa trên 3 cơ thể sinh học chính diễn ra bên dưới lớp da:

– Phản ứng giãn mạch và tăng cường tuần hoàn: Khi vùng đau tiếp xúc với nhiệt độ cao hơn thân nhiệt, các mạch máu dưới da sẽ tự động giãn nở. Quá trình này giúp lượng máu đổ về khu vực bị tổn thương tăng lên mạnh mẽ. 

– Làm mềm mô liên kết và giảm căng cứng cơ: Dưới tác động của nhiệt, tính đàn hồi của các mô liên kết như gân, dây chằng, cơ cắp sẽ tăng lên. Nhiệt ấm cũng giúp các cơ đang bị co rút, căng cứng giãn nở ra, giảm bớt áp lực chèn ép lên các khớp và dây thần kinh xung quanh. 

– Tác động lên hệ thống truyền dẫn cảm giác đau: Làm giảm bớt cường độ của cơn đau, cảm thấy thư giãn, dễ chịu, giảm căng thẳng.

3. Các hình thức chườm nóng phổ biến

Sau khi hiểu rõ chườm nóng là gì, việc lựa chọn hình thức chườm phù hợp cũng sẽ giúp thúc đẩy tối ưu hóa hiệu quả điều trị, mang lại sự tiện lợi trong quá trình sử dụng. Dưới đây là các hình thức chườm nóng thông dụng nhất: 

– Đai gel chườm nóng lạnh: Sản phẩm đai gel chườm nóng lạnh Haruco được thiết kế ôm sát, khả năng giữ nhiệt tốt, có tác dụng hỗ trợ giảm đau, thư giãn và phục hồi cơ khớp ngay tại nhà. 

– Túi chườm nóng bằng điện: Có ưu điểm làm nóng nhanh, giữ nhiệt lâu, dễ dàng điều chỉnh nhiệt độ theo ý muốn. 

– Túi cao su truyền thống: Mang lại cảm giác êm ái, dễ dàng ôm sát các đường cong của cơ thể như vùng bụng, thắt lưng. Có tác dụng làm giảm đau bụng kinh hoặc làm ấm cơ thể vào mùa đông.

– Khăn ấm: Bạn chuẩn bị một chiếc khăn sạch, nhúng vào nước nóng, vắt ráo và đắp lên vùng bị đau. Nhiệt ấm từ khăn có khả năng thẩm thấu sâu và nhanh hơn nhiệt khô, giúp các thớ cơ thư giãn. Cách này hiệu quả cho những vùng da nhạy cảm hoặc dùng để thư giãn cơ mặt, giảm mỏi mắt sau nhiều giờ làm việc. 

– Túi thảo dược: Thường chứa các loại thảo dược, được làm nóng bằng cách quay lò vi sóng hoặc rang lên chảo. Điểm đặc biệt chính là sự kết hợp giữa nhiệt trị liệu và liệu pháp hương thơm. Tinh dầu thảo dược khi gặp nhiệt sẽ tỏa ra mùi hương dễ chịu, giúp giảm đau xương khớp, đau vai gáy, an thần, giải tỏa căng thẳng thần kinh.

– Miếng dán sinh nhiệt: Thích hợp sử dụng cho những người bận rộn, thường xuyên phải di chuyển. Miếng dán sinh nhiệt dùng một lần có khả năng tự tỏa nhiệt thông qua các phản ứng hóa học bên trong khi tiếp xúc với không khí. 

Chườm nóng được sử dụng với đai gel, khăn ấm, túi chườm nóng, túi thảo dược

4.Tác dụng của chườm nóng

Hiểu rõ chườm nóng là gì thôi chưa đủ, bạn cần nắm được những tác dụng cụ thể của liệu pháp này mang lại. Khác với chườm lạnh, chườm nóng giúp phục hồi cơ thể sau khi chấn thương. Dưới đây là những công dụng nổi bật: 

– Giảm đau và giãn cơ hiệu quả: Nhiệt nóng có khả năng làm dịu các cơn đau liên quan đến cơ bắp và xương khớp. Khi nhiệt độ thâm nhập vào mô, sẽ làm giảm độ nhạy cảm của các dây thần kinh. Hơi ấm của nhiệt cũng sẽ giúp các bó cơ đang co thắt được thả lỏng, làm giảm tình trạng căng cứng. Phù hợp với những người đau vai gáy, căng cơ hay đau khớp vào buổi sáng.

– Thúc đẩy quá trình làm lành vết thương: Chườm nóng giúp giãn nở mạch máu, tăng cường lưu lượng lưu thông máu đến vùng bị tổn thương. Máu được lưu thông sẽ mang oxy và chất dinh dưỡng để tái tạo tế bào, hỗ trợ hệ thống bạch huyết loại bỏ các chất thải chuyển hóa. Nhờ đó, các vùng bầm tím, các vết thương mô mềm sẽ nhanh chóng mờ đi và hồi phục nhanh hơn. 

– Hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt và giảm đau bụng: Đối với phụ nữ, chườm nóng sẽ giúp tử cung co bóp nhịp nhàng hơn, làm giảm các cơn co thắt cơ trơn tru gây đau bụng dữ dội. Nhiệt nóng giúp làm ấm vùng bụng dưới, máu huyết lưu thông đều đặn, làm giảm cảm giác mệt mỏi và khó chịu trong những ngày nhạy cảm.

– Thư giãn tinh thần và cải thiện giấc ngủ: Cảm giác ấm áp lan tỏa sẽ giúp cơ thể giải phóng endorphin, đây là hormone giúp cải thiện tâm trạng và giảm bớt căng thẳng. Sử dụng túi chườm ấm ở vùng chân và cổ trước khi đi ngủ sẽ giúp hệ thần kinh thực vật được thư giãn, giúp ngủ sâu hơn. 

– Hỗ trợ tiêu hóa và giảm đầy hơi: Nhiệt ấm tác động lên vùng bụng sẽ kích thích nhu động ruột hoạt động hiệu quả hơn, làm giảm tình trạng đầy hơi, chướng bụng hoặc táo bón.

5. Khi nào nên và không nên chườm nóng?

Trường hợp nên chườm nóng

Chườm nóng khi nào? Chườm nóng cũng phát huy tác dụng tốt nhất đối với các cơn đau mãn tính hoặc các tình trạng căng cơ học không kèm theo viêm cấp tính: 

– Căng cơ và chuột rút: Khi các cơ bị co thắt quá mức do vận động sai tư thế hoặc làm việc quá sức.

– Đau mỏi xương khớp mãn tính: Hiệu quả cho người già bị khô khớp, cứng khớp vào buổi sáng, đau nhức mỏi khi thời tiết thay đổi. 

– Đau bụng kinh: Nhiệt ấm sẽ giúp làm dịu tử cung và giảm các cơn đau co thắt cơ trơn vùng chậu. 

– Trước khi tập luyện, vận động: Chườm ấm sẽ giúp làm nóng các cơ khớp và dây chằng, tăng độ linh hoạt để phòng tránh các chấn thương. 

– Vết bầm tím sau 48 giờ: Khi vết thương đã qua giai đoạn sưng nóng, chườm ấm sẽ giúp tan máu bầm nhanh hơn. 

– Thư giãn trước khi đi ngủ: Giúp làm ấm cơ thể, hạ huyết áp nhẹ và an thần.

Trường hợp không nên chườm nóng

Dưới đây là một số trường hợp tuyệt đối không nên chườm nóng:

– Chấn thương cấp tính trong 48 giờ đầu: Khi vừa bị ngã, bong gân hoặc u đầu, vùng bị chấn thương đang có hiện tượng xuất huyết và viêm. Chườm nóng sẽ làm mạch máu giãn ra, khiến vết thương bị sưng to và đau nhức dữ dội. 

– Vết thương hở hoặc đang chảy máu: Lúc này chườm nóng sẽ làm tăng lưu thông máu, có thể gây mất máu nhiều hơn, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển gây nhiễm trùng.

– Vùng da đang bị viêm nhiễm, sưng tấy và đỏ nóng: Khi chườm nóng sẽ làm tăng phản ứng viêm.

– Người có bệnh lý về mạch máu: Như suy tĩnh mạch chi dưới, tắc tĩnh mạch, nhiệt sẽ làm giãn mạch quá mức gây áp lực lên thành mạch. 

– Vùng da bị mất cảm giác: Người bị tiểu đường hoặc tổn thương dây thần kinh thường không cảm nhận rõ độ nóng, rất dễ dẫn đến tình trạng bỏng nặng mà không hề hay biết.

– Các khối u ác tính: Nhiệt độ cao có thể làm tăng tốc độ trao đổi chất tại vùng có khối u, không có lợi cho quá trình điều trị.

6. Hướng dẫn chườm nóng đúng cách

Để đạt được hiệu quả trị liệu tối ưu, bạn cần thực hiện đúng kỹ thuật cho từng hình thức chườm. Dù bạn chọn chườm khô hay chườm ướt, vẫn nên kiểm soát nhiệt độ trong khoảng 40 – 50 độ C, chườm từ 15 – 20 phút mỗi lần.

– Chườm nóng khô: Sử dụng túi chườm điện, chai nước nóng hoặc miếng dán sinh nhiệt. Phù hợp cho những vùng đau cần duy trì nhiệt độ ổn định trong thời gian dài như đau lưng hay đau bụng. Khi thực hiện, cần bọc túi chườm qua một lớp khăn mỏng hoặc vải sạch. Thực hiện 2-3 lần mỗi ngày, mỗi lần cách nhau 3 tiếng. 

– Chườm nóng ướt: Sử dụng hơi nước nóng để truyền nhiệt. Bạn ngâm một chiếc khăn vải bông sạch vào nước nóng có nhiệt độ vừa phải. Vắt ráo nước và đắp lên vùng bị đau nhức. Có thể tiệc tắm nước nóng hoặc ngâm mình trong bồn nước ấm. Trong quá trình chườm, nếu thấy da xuất hiện tình trạng đỏ rực, cảm giác châm chích hoặc quá nóng, hãy dừng lại ngay lập tức để tránh tổn thương biểu bì.

Chườm nóng có 2 cách thực hiện là chườm nóng khô và chườm nóng ướt

7. Lưu ý an toàn khi chườm nóng

Chườm nóng là phương pháp an toàn và lành tính, nhưng để tránh những tác dụng phụ như bỏng da, làm tình trạng viêm nặng hơn, khi thực hiện bạn cũng cần lưu ý: 

– Luôn thử nhiệt độ nước trước khi chườm, nên để nhiệt độ từ 40 – 50 độ C.

– Thời gian chườm tối đa 20 phút, không nên chườm quá lâu có thể gây bỏng. 

– Hãy bọc túi chườm nóng trong một chiếc khăn vải mỏng để nhiệt lượng tỏa ra đều và an toàn hơn.

– Không chườm nóng lên vùng da đang bị trầy xước, có vết thương hở, vùng da đang được bôi các loại thuốc mỡ hoặc kem giảm đau.

– Người cao tuổi, trẻ em hoặc bệnh nhân tiểu đường thường có cảm giác nhiệt kém nhạy bén. Khi thực hiện chườm nóng cho những đối tượng này, cần có người túc trực kiểm tra màu sắc da thường xuyên.

>>> Có thể bạn bỏ lỡ: Bị u đầu nên chườm nóng hay lạnh? Những sai lầm thường gặp

Hy vọng qua bài viết này của Haruco, bạn đã hiểu rõ chườm nóng là gì cũng như cách áp dụng phương pháp nhiệt trị liệu này vào việc chăm sóc sức khỏe hàng ngày. Chườm nóng không chỉ là một cách giảm đau tức thời mà còn là liệu pháp giúp cơ thể thư giãn, phục hồi năng lượng sau những giờ làm việc căng thẳng.Nếu tình trạng đau nhức không thuyên giảm sau nhiều ngày áp dụng hoặc có dấu hiệu sưng tấy bất thường, hãy đến gặp bác sĩ để được tư vấn chuyên sâu. Chúc bạn và gia đình luôn duy trì được một cơ thể dẻo dai và tinh thần thư thái!